ขอบเขตของงานแรงงานสัมพันธ์

ดร.ปิยะวัฒน์  จารุธนรัตน์กุล 
Piyawat@thaihrm.com

ตอนเริ่มงาน HR ใหม่ๆ คำถามหนึ่งที่ผู้เขียนพยายามหาคำตอบให้ตัวเองก็คืองานด้านแรงงานสัมพันธ์มีขอบเขตแค่ไหน ซึ่งหลายครั้งผู้เขียนก็พยายามค้นคว้าจากหนังสือต่างๆ แต่ที่พบส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องของกฎหมายแรงงานสัมพันธ์ และ สหภาพแรงงาน ซึ่งก็มีเนื้อหาหนักไปในทางการอธิบายข้อกฎหมายดังกล่าว ซึ่งก็ไม่ใช่คำตอบที่เราในฐานะนักบริหารทรัพยากรบุคคลพยายามค้นหาอยู่ หลังจากนั้นเมื่อทำงานมาระยะหนึ่งก็พบว่างานด้านการบริหารแรงงานสัมพันธ์หรือที่ปัจจุบันพยายามเรียกว่าพนักงานสัมพันธ์นั้น สามารถแบ่งออกได้เป็นกลุ่มงานใหญ่ๆ สองด้านคืองานระเบียบวินัย กฎหมายแรงงานและงานด้านการส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างพนักงานกับพนักงานและบริษัทนั่นเอง ทั้งนี้เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนมากยิ่งขึ้นผู้เขียนจึงขอยกตัวอย่างงานในแต่ละด้านดังนี้

1. งานระเบียบวินัยและกฎหมายแรงงาน เป็นงานที่เน้นในเรื่องการควบคุมให้พนักงานทุกคนปฏิบัติตามกฎกติกามารยาทของบริษัทโดยมีกฎหมายคุ้มครองแรงงานเป็นกรอบกติกาขั้นต้น ทั้งนี้โดยธรรมชาติของสังคมไม่ว่าจะเป็นสังคมในระดับครอบครัว บริษัทหรือระดับประเทศ การอยู่ร่วมกันก็อาจจะมีปัญหากระทบกระทั่งกันเป็นธรรมดา ทำให้ต้องมีการกำหนดกฎระเบียบไว้เป็นแนวทางนั่นเอง ทั้งนี้รวมถึงบทบาทในการให้คำแนะนำแก่บริษัทให้ปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องด้วย ตัวอย่างงานที่ HR ต้องเข้าไปมีบทบาทในเรื่องดังกล่าวเช่น

- การจัดทำระเบียบข้อบังคับพนักงาน

- การสื่อสารให้พนักงานเข้าใจถึงระเบียบข้อบังคับของบริษัท

- การสอบสวนการกระทำความผิดและลงโทษพนักงาน

- การเจรจาต่อรองกับสหภาพแรงงาน

- การรับและตอบสนองต่อข้อเรียกร้องของพนักงาน

- การปฏิบัติตามกฎหมายแรงงานอื่นๆ เช่นกฎหมายประกันสังคม กฎหมายกองทุนเงินทดแทน กฎหมายกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กฎหมายเรื่องอาชีวอนามัยและความปลอดภัยในการทำงาน เป็นต้น

2. งานด้านการส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างพนักงานกับพนักงานและพนักงานกับบริษัท เป็นงานอีกด้านหนึ่งที่ HR จะต้องเข้ามามีบทบาทในการสร้างความสามัคคีให้เกิดขึ้นระหว่างบุคคลากรภายในบริษัท ซึ่งเป็นบทบาทใหม่ของ HR ในปัจจุบัน ในขณะที่บทบาทเดิมคือการควบคุมระเบียบวินัยตามที่ได้กล่าวถึงแล้วข้างต้น สำหรับภารกิจของ HR ในส่วนนี้ที่มีการปฏิบัติกันอยู่ทั่วไปเช่น

- การส่งเสริมกิจกรรมชมรมพนักงาน

- การส่งเสริมกีฬาภายในบริษัท

- การจัดงานเลี้ยงสังสรรค์เนื่องในโอกาสพิเศษต่างๆ

- การจัดทำวารสาร บอร์ดประชาสัมพันธ์ข้อมูลต่างๆ ภายในบริษัท

- การจัดกิจกรรมร่วมกันภายนอกบริษัทเช่นการบริจาดสิ่งของช่วยเหลือเด็ก คนพิการ

- การจัดให้มีกิจกรรมเชื่อมสัมพันธ์เช่น Walk Rally , ค่ายเยาวชน

- การจัดกิจกรรมวันครอบครัว เป็นต้น

 ทั้งในในปัจจุบันกำลังมีเทคนิคใหม่ที่มีการประยุกต์จากแนวคิดทางการตลาดเพื่อนำมาใช้ส่งเสริมความสัมพันธ์กับพนักงาน นั่นคือเรื่อง CRM ( Customer Relation Management ) โดยมองว่าพนักงานก็คือลูกค้าภายในบริษัทที่องค์กรจะต้องจัดการบริหารความสัมพันธ์เหมือนกับลูกค้าภายนอกบริษัท ซึ่งเป็นเทคนิคที่น่าสนใจและผู้เขียนจะได้นำเสนอในโอกาสต่อไป

โดยสรุปจะเห็นได้ว่างานด้านแรงงานสัมพันธ์จะแบ่งออกเป็นสองด้านใหญ่ๆ คืองานการควบคุมพนักงานและงานด้านส่งเสริมพนักงาน ซึ่ง HR จะต้องแสดงบทบาทดังกล่าวให้ครบทั้งสองด้านเพื่อให้บริษัทของท่านมีทั้งความสงบสุขและความรักสามัคคีซึ่งกันและกันอย่างสมดุล 

บทความอื่นๆ ในหมวดเดียวกัน

สมการบริหารคน สิ่งที่นักบริหารทุกคนต้องรู้

สมการบริหารคน สิ่งที่นักบริหารทุกคนต้องรู้

บริหารคน บริหารอะไร ?

บริหารคน บริหารอะไร ?

ขอบเขตของงานแรงงานสัมพันธ์

ขอบเขตของงานแรงงานสัมพันธ์

ตัวอย่างคำถามการสัมถาษณ์ผู้สมัครงาน

ตัวอย่างคำถามการสัมถาษณ์ผู้สมัครงาน

ความต้องการ & ความจำเป็นในการฝึกอบรม

ความต้องการ & ความจำเป็นในการฝึกอบรม

เรื่องเล็กๆ แต่สำคัญสำหรับการจัดฝึกอบรม

เรื่องเล็กๆ แต่สำคัญสำหรับการจัดฝึกอบรม

แรงงานสัมพันธ์ & พนักงานสัมพันธ์

แรงงานสัมพันธ์ & พนักงานสัมพันธ์

งาน Payroll คืออะไร

งาน Payroll คืออะไร

การบริหารงานบุคคล & ทรัพยากรมนุษย์ ?

การบริหารงานบุคคล & ทรัพยากรมนุษย์ ?

การสรรหาผู้สมัครจากสถาบันการศึกษา

การสรรหาผู้สมัครจากสถาบันการศึกษา